Pomnik Konny

Od wieków najpopularniejszym obiektem artystycznym w przestrzeni publicznej był pomnik konny – symbolicznie upamiętniający zwyciężone bitwy, czy wojny, zawsze gloryfikujący potęgę liderów walki. W zbiorowej świadomości zawsze była to figura mężczyzny na koniu. Jak zmienić symbolikę pomnika konnego w 2020 roku kiedy projektuje go kobieta? W szczególności Iza Rutkowska – artystka, która współprojektuje przestrzenie publiczne wspólnie z użytkownikami?

Pomnik konny zaprojektowany przez Izę Rutkowską stanął na przeciwko pomnika Espartero w centrum miasta LogroÑo w Hiszpanii. Zestawienie pomników było celowe, żeby porównać Espartero dosiadającego konia z przeskalowanym koniem na biegunach, na którego grzbiet mógł wejść każdy przechodzień. Tym zabiegiem Rutkowska chciała symbolicznie oddać siłę sprawczą mieszkańcom LogroÑo i pokazać, że o kształcie i znaczeniu przestrzeni publicznej decydują wszyscy jej użytkownicy. Żeby wejść na konia Rutkowskiej trzeba być otwartym na współpracę. Bez pomocnej ręki drugiej osoby samemu ciężko znaleść się na szczycie.

Koń bez jeźdźca jest efemeryczny i nieinwazyjny podczas gdy pomnik Espartero prawdopodobnie zostanie na zawsze. Interwencja Rutkowskiej niczym Koń Trojański zwraca uwagę na opresyjność pomników konnych i niesprawiedliwość z jaką cały czas projektuje się przestrzenie publiczne bez uwzględniania potrzeb użytkowników i bez ich udziału.

Troy stanął obok Pomnika Espartero podczas Międzynarodowego Festiwalu Architektury i Dizajnu Concentrico, ale niebawem zmieni lokalizację. Na świecie jest wiele więcej opresyjnych pomników, z którym warto się rozprawić.